Właściwości zdrowotne chleba

P1130906

Podobno co roku zmniejsza się liczba kilogramów chleba zjadanych przez statystycznego Polaka w ciągu 12 miesięcy. Kiedyś ta liczba wynosiła 100 kg i od kilku lat maleje. Czynników wpływających na ten fakt może być wiele, ale chyba najważniejszym powodem jest nie do końca prawdziwe przekonanie o tym, że chleb jest tuczący.

Wbrew powszechnej opinii, dietetycy twierdzą, że chleb nie tuczy, jeśli spożywa się go z umiarem. Szkoda go wykreślać całkowicie z jadłospisu, bo odpowiednio wybrany chleb może gwarantować zdrowie, a nawet szczupłą sylwetkę. Pieczywo bez większej ilości tłuszczu nie jest bardzo kaloryczne. Często dodatki do kanapek dostarczają organizmowi więcej kalorii niż sam chleb. Średnia kromka chleba razowego ma zaledwie 68 kcal.

Dlatego najważniejszą umiejętnością jest odpowiedni wybór pieczywa, które będzie korzystne dla naszego organizmu!

Wielu osobom wydaje się, że tylko ciemny chleb jest zdrowy, a pozostałe wypieki są bezwartościowymi wypełniaczami. Wartość odżywcza pieczywa zależy od rodzaju użytej mąki oraz od dodatków. Dlatego z dietetycznego punktu widzenia, królem pieczywa jest chleb razowy. Najzdrowsze pieczywo jest pieczone na zakwasie, zazwyczaj jemy go mniej i bardziej się nim jadamy, a przy tym dostarcza cenne dla organizmu składniki odżywcze.

Trzeba jednak uważać, bo pieczywo w piekarniach bywa zdradliwe. Niektórzy piekarze używają mieszanek z polepszaczami, które zawierają np. dwutlenek chloru, czy emulgatory zwiększające objętość bochenka. Często ciemny kolor chleba jest wynikiem dodatku karmelu, który poprawia smak i nadaje bochenkowi ciemny kolor. Nafaszerowany chemią chleb wygląda i smakuje dobrze, tylko gdy jest świeży.

Jeśli mamy pewność co do jakości pieczywa (bo znamy zaufanego piekarza lub wypiekamy chleb w domu), może ono przynosić wiele korzyści dla naszego zdrowia. A oto kilka argumentów dlaczego chleb jest zdrowy:

Mąka razowa zawiera składniki ziarna. Im wyższy typ mąki, z której chleb jest pieczony, tym więcej w nim białka, witamin i błonnika (więcej na ten temat tu). Dlatego pieczywo ciemne jest bardziej wartościowe (jeśli kolor zawdzięcza mące, a nie dodatkowi substancji barwiących).

Chleb dostarcza organizmowi: węglowodanów złożonych (źródło energii), białko roślinne oraz błonnik (jeśli chleb został upieczony z mąki nieoczyszczonej), wiele witamin z grupy B i E, składniki mineralne – żelazo, magnez, miedź, cynk, fosfor.

Błonnik zawarty w chlebie, usuwa z przewodu pokarmowego zbędne produkty przemiany materii oraz normalizuje florę bakteryjną. W chlebie ciemnym jest dwukrotnie więcej błonnika, czy witamin niż w chlebie jasnym.

Kwas mlekowy, który gromadzi się w pieczywie ma istotny wpływ na przewód pokarmowy. Optymalizuje proces trawienia, hamuje rozwój niepożądanych bakterii (potencjalnie chorobotwórczych) oraz sprzyja rozwojowi bakterii probiotycznych.

Chleb (zwłaszcza wypiekany na zakwasie) chroni przed nowotworami. W czasie fermentacji na zakwasie bakterie kwasu mlekowego eliminują z pieczywa związki rakotwórcze, dzięki temu odciążają układ odpornościowy. Dlatego też chleb ułatwia trawienie, zapobiega zaparciom, zakwasza jelita, hamując rozwój bakterii rakowych, a sprzyjając rozwojowi „dobrych” bakterii. One zaś zwiększają odporność organizmu.

Przy wysokim poziomie cholesterolu, chorobie nerek lub wątroby warto do diety wprowadzić pieczywo wypiekane na mące orkiszowej. Jest ono źródłem kwasów tłuszczowych, które pomagają obniżyć poziom „złego” cholesterolu. Podobno regularne spożywanie pieczywa orkiszowego regeneruje organizm, przywracając zdrowie.

Chleb zawiera też sporo kwasu foliowego, cynku i żelaza, dlatego wielu lekarzy zaleca jego spożywanie kobietom w ciąży.

Pieczywo białe jest na pewno mniej odżywcze od ciemnego, razowego, ale przy tym lżej strawne, dlatego jest polecane osobom z wrzodami żołądka, schorzeniami wątroby, a także osobom starszym i dzieciom.

* Nie jestem dietetykiem, ani lekarzem. Przygotowując post na temat właściwości zdrowotnych chleba korzystałam z książki „Upiecz swój chleb” Barbary Jakimowicz-Klein oraz własnej wiedzy.


16 Odpowiedzi na “Właściwości zdrowotne chleba”

  1. tomasz
    Wrzesień 17, 2013 godz. 12:42 #

    Witam
    super artykul , stalem sie ogromnym zwolennikiem wlasnego wypieku chleba ,ale mam problem.Uparlem sie na chleb tylko z maki zytnio razowej typ 2000 . Szukam przepisu po necie z ktorego moge w moim moulinexie upiec chleb ale bez dodatku moaki pszennej. Moze uda mi sie zdobyc od Panstwa jakis przepis :(
    pozdrawiam

    • Wrzesień 18, 2013 godz. 10:58 #

      Witam serdecznie.
      Problem polega na tym, że z mąki żytniej piecze się głównie na zakwasie. Jest to co prawda możliwe, aby upiec chleb żytni na drożdżach, ale tylko z mąki 720, z mąki żytniej razowej wyszedłby raczej twardy i zbity chleb, albo „gniot”. Dlatego trudno o przepis na chleb żytni razowy z automatu, gdyż w maszynie piecze się głównie chleby drożdżowe.
      Dodatkowo wypieki na mące razowej należy krótko mieszać, a automat wyrabia długo ciasto, aby wypiek na bazie mąki pszennej był puszysty.
      Czy piecze Pan na drożdżach, czy na zakwasie? Jeśli na zakwasie, a nie chce Pan korzystać z piekarnika to polecam przepis na chleb pszenny na zakwasie z automatu: http://smakowitychleb.pl/chleb-pszenny-na-zakwasie-pszennym-z-automatu/
      Pozdrawiam.

  2. Asia
    Listopad 4, 2013 godz. 15:42 #

    Bardzo zdrowy jest też chleb orkiszowy! Bardzo niedoceniany przez wielu ludzi, a ma niesamowite właściwości. Polecam spróbować!

    • Listopad 5, 2013 godz. 08:19 #

      Zgadzam się, chleb orkiszowy jest niesamowity, nie tylko ze względu na właściwości, ale także smak!

  3. Ania
    Listopad 26, 2013 godz. 13:43 #

    Witam,
    natknelam sie osttanio na informacje o drozdzach,ze powoduja procesy gnilne w jelitach,a zdaniem naukowcow przyczyniaja sie do powsatwania nowotworow.To co jesc???drozdze albo zakwas-zakwas mi nie wychodzi a drozdze szkodza.
    Czy mozna upiec chleb w nisiej temperaturze-cos mi sie stalo z piekarnikiem i narazie grzeje tylko do 120 stopni

    • Listopad 26, 2013 godz. 20:40 #

      Witam.
      Nie jestem ekspertem, aby się wymądrzać w kwestii tego, czy lepiej jeść chleby drożdżowe, czy te pieczone na zakwasie.
      Mogę za to odpowiedzieć na drugie pytanie. Niestety pieczenie chleba w 120 stopniach może trwać nawet kilka godzin. Na pewno jest to możliwe, ale wymaga znacznie dłuższego czasu dla ciasta.

  4. Ania
    Listopad 26, 2013 godz. 13:53 #

    Czy mozna upiec chleb razowy na zakwasie np.orkiszowym?jak go zrobic?chodiz mi o to,zeby ten chleb nie byl ciezkostrawny.

  5. Ania
    Listopad 28, 2013 godz. 07:16 #

    Witam,
    co zrobić,zeby zkwas nie splesnial?ostatnia proba tk wlsnie sie skonczyla

    • Listopad 28, 2013 godz. 09:46 #

      Witam serdecznie.
      Zdarza się, że zakwas pleśnieje już w trakcie hodowania go. Prawdopodobnie był przechowywany w zbyt wysokiej temperaturze lub nie miał dostępu do powietrza, bo np. słoik był zakręcony.
      Proszę się nie zniechęcać, następnym razem się uda!

  6. Ania
    Listopad 28, 2013 godz. 08:02 #

    Nie mam miarki,ktora moglabym odmierzyc konkretna ilosc sldnikow na zkwas,czy moge np.zczac od pol szlanki maki i pol szklnki wody

    • Listopad 28, 2013 godz. 09:49 #

      W pieczeniu domowego chleba precyzja jest dosyć istotna. Warto zakupić wagę kuchenną, taką najtańszą za 20-30 złotych. Efekty w wypiekach będą widoczne!
      Szklanka mąki żytniej razowej to mniej więcej 150 g, szklanka wody to na pewno więcej niż 150 ml, dlatego proponuję dolewać tyle wody, aby przy mieszaniu zakwasu uzyskać konsystencję gęstej śmietany.

  7. Zbyszek
    Styczeń 24, 2014 godz. 13:18 #

    Witam, od dłuzszego czasu piekę chleb na zakwasie cieszy sie on dużym uznaniem wśród moich klientów ale muszę zapytać o różnicę między mąką pełnoziarnistą a razową nie wiem jeszcze na czym ona polega, pozdrawiam

    • Styczeń 24, 2014 godz. 18:28 #

      Witam serdecznie.
      Mąka pełnoziarnista często nie jest oznaczana na opakowaniu jaki ma typ. Prawdopodobnie dlatego, że może być o niższym typie niż klasycznaa razowa (czyli typ 2000). Obie powstają w procesie mielenia całych ziaren, ale pełnoziarnista może mieć niższy typ np. 1850 (graham) i być odrobinę drobniejsza od razowej. Wydaje mi się, że czasem są identycznie, wszystko zależy też od producenta.
      Tak naprawdę w klasycznych przepisach nie stanowi to znaczącej różnicy i można je stosować zamiennie.
      Pozdrawiam.

  8. Lipiec 7, 2014 godz. 10:53 #

    Od kilku miesięcy piekę chleb na zakwasie.Zakwas otrzymalam od kolezanki.Uwierzcie, że to jest doslownie 15 min roboty a zmak i zapach tego chleba zniewalający.
    Podaję przepis.
    1/2 kg mąki pszennej
    2 lyżki mąki żytniej lub razowej tzw. do wypiekow chleba mozna dodać orkiszowej ale jest droga
    1 szklanka różnych padziew np. trochę różnego rodzaju owsianek ( górskiej orkiszowej , żytniej trochę różnych otrąb, (ma być 1 szklanka)
    1 szklanka ziaren ( słonecznik, sezam, dynia)
    1 łyżka soli
    1 łyżka cukru
    2 szklanki ciepłej wody (nie goracej wody)
    3 łyżki zakwasu(trzymanego w sloiku w lodówce krorego musi trochę zostać)
    Wszystko dokladnie wyrobić robotem metalowymi wężykami.
    Do sloika z resztą zakwasu odkladamy 3-4 lyżki ciasta i wkladamy do lodówki na następny chleb.
    Foremkę należy lekko natłuścić oliwą i wypęlnić ciasta.
    Przykryć ściereczką i po 12 godzinach piec w 180C 1,20h.
    Zyczę smacznego.
    Proszę się nie zrażać po pierwszym razie gdy nie wyjdzie.

    • Lipiec 7, 2014 godz. 11:00 #

      Zapomniałam dodać, ze chleb nalezy gorący wyjąć z formy.

Zostaw komentarz